10. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (1. Senaryo, Açık Uçlu)

Felsefi düşünce birdenbire ortaya çıkmamıştır; uzun yılların bilgi birikimine dayanır. Mısır, Sümer, Babil, Çin, Hint ve İran gibi farklı medeniyetlerde izleri görülür; sistemli hâle ise Antik Yunan'da gelmiştir. Bu temel noktaları içeren cevaplar kabul edilir.

Bireysel işlev: Felsefi düşünme bireye eleştirel düşünme, akıl yürütme, olayları farklı bakış açılarıyla değerlendirme, alternatif çözüm üretme ve karar alma becerisi kazandırır; kişinin kendisini ve çevresini daha iyi anlamasını sağlar. Toplumsal işlev: Felsefe toplumsal sorunlara yeni çözümler üretmeye yardım eder; sosyal adalet, dayanışma, eşitsizliklerin azaltılması gibi konularda toplumsal gelişime katkı sağlar. Bunlara benzer doğru örnekler kabul edilir.

Birinci görüş: Dil ve düşünme özdeştir; düşünme dil olmadan gerçekleşemez. İkinci görüş: Dil düşünmeden bağımsız bir araçtır; sadece düşünceleri ifade etmek ve paylaşmak için kullanılır. (Üçüncü görüş: Dil ve düşünme birbirini etkiler ama biri diğerine indirgenemez.) Bunlardan herhangi ikisini doğru yazan öğrenci tam puan alır.

Düşüncelerimizi başkalarına aktarabilmek için dile ihtiyaç vardır; dil, düşünceleri somutlaştırır ve dışa vurulabilir hâle getirir. Uygun kelimeler bulunamazsa düşünce anlaşılır biçimde ifade edilemez. Bu anlama gelen cevaplar kabul edilir.

Mantık; düşünme yasalarının bilimidir / akıl yürütme bilimidir / doğru düşünmeyi sağlayan ve zihni hatalardan koruyan yöntemdir (biri yeterli). Akıl ilkeleri: özdeşlik, çelişmezlik, üçüncü hâlin imkânsızlığı, yeter-sebep (herhangi ikisi).

P1: Köyde kışın yoğun kar yağışı nedeniyle insanlar evlerinden çıkmakta zorlanır. P2: Kar temizleme makineleri karı hızlı ve etkili biçimde temizleyerek ulaşımı kolaylaştırır. C: Bu nedenle her evin önüne kar temizleme makinesi yerleştirilirse köy halkı kış aylarında daha rahat hareket edebilir. Anlamı koruyan benzer ifadeler kabul edilir.